Znanych jest około 400 gatunków wierzb, z czego w Polsce występuje 28. W naturze wierzby rosną na półkuli północnej, nielicznie występują w Ameryce Południowej. Wierzby są blisko spokrewnione z topolami.
Rodzaj wierzba (Salix) jest niezwykle liczny gatunkowo i skomplikowany w klasyfikacji. Gatunki wierzb łatwo krzyżują się ze sobą, tworząc liczne mieszańce, często trudne do rozpoznania.
Najpopularniejsze wierzby
Należą do nich m.in. dwa "duże drzewa": wierzba biała (S. alba) i wierzba krucha (S. fragilis), jeden gatunek "przejściowy": wierzba iwa (S. caprea) oraz różnej wielkości krzewy, takie jak: wierzba wiciowa (inaczej energetyczna - S. viminalis), wierzba purpurowa (inaczej wiklina - S. purpurea), wierzba szara (S. cinerea), wierzba pięciopręcikowa (S. pentandra) czy wierzba wawrzynkowa (S. daphnoides).
Wierzby – krótka charakterystyka rodzaju
Liście wierzb w zależności od gatunku mają kształt lancetowaty, eliptyczny, do prawie okrągłego.
Wierzby są dwupienne, tzn. na jednym osobniku występują kwiaty męskie, a na innym żeńskie. Ozdobne są kwiatostany męskie. Wielkie kotki (bazie) ukazują się przed liśćmi.
Wierzby są cennymi roślinami miododajnymi, zwłaszcza gatunki wcześnie kwitnące. Miód wierzbowy charakteryzuje się jasną barwą i delikatnym aromatem.
Wszystkie wierzby są światłolubne. Ze względu na różnorodność gatunkową i różne pochodzenie, mają różne wymagania glebowe: od suchych gleb piaszczystych do urodzajnych, ale zawsze wilgotnych siedlisk.
Wierzby uprawia się w ogrodach w celach dekoracyjnych. Wiele gatunków i mieszańców wierzb odznacza się barwną korą, dużymi, srebrzystymi baziami, ciekawym ulistnieniem bądź efektownym pokrojem.
Wierzby do małych ogrodów
- Wierzba argentyńska (Salix sepulcralis)
Niskie drzewo lub wysoki krzew o korze żółtej lub pomarańczowej. Gałęzie poskręcane, liście lancetowate, poskręcane. Rośnie szybko, przyrastając do 60 cm rocznie. Warto ją mieć w ogrodzie ze względu na oryginalny pokrój. Rośnie na każdej wilgotnej glebie. Nadaje się do uprawy w pojemnikach ustawianych na tarasach i balkonach. - Wierzba całolistna ‘Hakuro-nishiki’ (Salix integra)
Krzew lub niskie drzewo z przewieszającymi gałązkami. Występuje w formie kulistej, często szczepionej na pniu. Liście trójkolorowe (biało-różowo-zielone) z daleka przypominają kwiaty. Wymaga intensywnego cięcia. Przy silnym cięciu zachowuje kulisty kształt korony i trójbarwne liście. - Wierzba szwajcarska (Salix helvetica)
Zwarty, wolno rosnący krzew z krótkimi, jasnymi gałązkami. Liście gęsto rozmieszczone, zielono-szare. Osiąga wysokość i szerokość 1 m. Tworzy zgrabną kulistą koroną.
Wierzba iwa (Salix caprea)
Wierzba zwykle szczepiona w koronie. Bardzo dekoracyjne drzewko. Rośnie silnie budując gęstą koronę. Wymaga silnego przycinania na wiosnę. Cięcia wykonuje się po przekwitnięciu. Na wiosnę kwitnie dając okazałe, 2,5 cm. bazie. Ogólną cechą wierzby jest powolny wzrost. Osiąga ona niewielkie rozmiary, dlatego doskonale nadają się do sadzenia nawet w bardzo małych ogrodach. Przez kilka lat po posadzeniu drzewko potrzebuje podpory.