Jest to bardzo często stosowane zioło kulinarne, powszechnie znane w Polsce jako oregano. Karierę zioło to zawdzięcza otwarciu się naszego kraju na wpływy kulinarne kuchni włoskiej, greckiej i meksykańskiej. Dziś nie można sobie wyobrazić choćby pizzy czy spaghetti bez sosu z dodatkiem szczypty oregano.
Lebiodka jest byliną z rodziny wargowych osiągająca wzrost do 80 cm. Zimotrwała, ozdobna roślina o kłączu rozgałęzionym, drobnych listkach i kwiatach w kolorze lila przypominające macierzankę. Całe ziele jest surowcem leczniczym o charakterystycznym aromatycznym olejku eterycznym.
Roślina ciepłolubna. Coraz częściej uprawiana na terenie naszego kraju a zwłaszcza regionu kujawskiego. Wymaga gleb lekkich, dobrze nawożonych.
UPRAWA
Nawożenie mineralne jest raczej umiarkowane i zaleca się następujące dawki:
60-80 kg azotu w dwóch dawkach 1/2 przed siewem reszta po wschodach, 70 kg P2O2 przed siewem oraz 100 kg K2O także przed siewem. Dodatkowo po każdym cięciu lebiodki należy zastosować około 30 kg azotu na hektar.
Po standardowej uprawie gleby, czyli orka zimowa, włókowanie wiosenne i agregat przedsiewny, zakładać można plantację w dwojaki sposób: z nasion zasianych wprost do gruntu, jest to metoda dominująca, bądź z rozsadnika. Przy czym zakładanie plantacji z rozsady to bardziej pracochłonna i raczej przestarzała metoda. W obu przypadkach zasiew powinien nastąpić na głębokość do 1,5 cm. Potrzeba 3 kg nasion na 1 ha, przy czym cena nasion waha się od 100 do 180 zł/kg. Natomiast rozsadę trzeba wyprodukować na powierzchni 10 arów na docelowy 1 ha i przesadzić w miejsce stałe stosując rozstaw między rzędami co 40-45 cm. Roślina od rośliny powinna znajdować się co około 15 cm. Tak założone plantacje mogą być koszone nawet przez kilka lat, dbając jedynie o odchwaszczanie i nawożenie. Pielęgnowanie plantacji następuje poprzez spulchnianie międzyrzędzi i dokarmianie nawozami mineralnymi.
ZBIÓR I SUSZENIE
Zbioru dokonuje się przed kwitnieniem rośliny dwa a nawet trzy razy w sezonie ścinając rośliny kilka centymetrów nad ziemią. Najbardziej polecaną i najnowszą technologia zbioru jest zastosowanie przyczepy tnąco-zbierającej, co pozwala na uniknięcie kontaktu z ziemią, tym samym poprawia się jakość surowca. Dodatkowo taka przyczepa, stosowana również do ścinania innych zielonek, obsługiwana jest tylko przez jedna osobę. Ewentualnie cięcie wykonujemy kosiarką samobieżną, ciągnikową kosiarką listwową lub w najgorszym przypadku kosiarką rotacyjną. Ta ostatnia niestety zanieczyszcza oregano drobnymi kamieniami i ziemią. Nie wolno zostawić ściętej masy na plantacji, oregano należy zebrać z pola i przewieźć do suszarni naturalnej, a przyczepa tnąco-zbierająca znacznie to ułatwia. Suszyć oregano można w temperaturze nie przekraczającej 40 st.C, zwykle na suszarni podłogowej z zastosowaniem wentylatora, często bez konieczności używania nagrzewnicy. Zapach i kolor surowca są jego głównymi atutami, one także wyznaczają cenę możliwą do uzyskania. Ziele lebiodki sprzedaje się w cenie około 1.5 zł/kg. Po odseparowaniu łodyg, omłot, cena waha się od 4 do 6 zł/kg. Plon roczny gotowego omłotu waha się od 2 do 3 ton.
ZASTOSOWANIE
Lebiodka jest doskonałą przyprawą aromatyczną. Jest stosowana głównie w formie wysuszonej, ale i na świeżo, do potraw o zdecydowanym smaku.
Całe ziele jest surowcem przyprawowym, a także leczniczym, zawierającym gorycze, garbniki, flawonoidy, sole mineralne i witaminę C. Leczy w ten cudowny, niezauważalny sposób, czyli będąc przyprawą przyspiesza trawienie szczególnie ciężkich potraw jak pizza czy spaghetti. Stąd nieodzowność stosowania lebiodki w pewnych potrawach.
Dwie z jej substancji: olejek i garbniki nadają zielu lebiodki właściwości bakteriobójcze i przeciwzapalne. W warunkach domowych bądź przydomowych można oregano uprawiać w donicach dla celów dekoracyjnych i kulinarnych.
Olejek z lebiodki wykorzystuje się w kosmetyce do produkcji artykułów toaletowych i kosmetyków dla panów.