Kruszyna pospolita jest krzewem, który występuje naturalnie nie tylko na terenie prawie całego naszego kraju, lecz spotkać można ją również w pozostałej Europie, północnej Afryce oraz sporej części Azji. Wraz z człowiekiem przywędrowała również do Stanów Zjednoczonych, gdzie bardzo szybko zdobywa coraz to nowsze tereny. Każdy kto lubi wędrówki po lasach zna ją doskonale, ponieważ właśnie tam głównie występuje, jeżeli natomiast nie mieliśmy okazji do tej pory się z nią zapoznać, warto nadrobić zaległości, gdyż prędzej czy później napotkamy ją na swojej drodze.
Wygląd kruszyny pospolitej
Dorasta maksymalnie do około 6 metrów wysokości i przyjmuje pokrój krzewiasty, a czasami również drzewiasty. Wyrastające z niej pędy początkowo są brunatno-brązowe, lecz z czasem przybierają bardziej szarawy odcień brązu. Bardzo łatwo się łamią, od czego też krzew przyjął swoją nazwę (kruche gałązki). Porośnięte są zielonymi, ciemniejszymi od góry, gładkimi, eliptycznymi liśćmi, które osadzone na ogonkach mogą osiągać do 7 cm długości. Mogą również być na ostro zakończone, ale nie jest to zasadą. Jesienią zmieniają barwę na żółtą. Kwiaty pojawiają się bardzo nieregularnie od maja do września, z tego również powodu dojrzewanie wszystkich owoców nie jest jednoczesne. Nieduże pestkowce, z wyglądu przypominające trochę jagody początkowo są zielone, ale w miarę rozwoju przechodzą przez czerwony i delikatnie fioletowy, aż do czarnego. Nie są jadalne dla człowieka.
Uprawa kruszyny
Miejsca, w których można spotkać tę roślinę to głównie lasy, a najlepiej czuje się w glebach obojętnych lub kwaśnych, których odczyn czasami spada nawet poniżej pH 4. Ważna jest dla niej wysoka wilgotność ziemi, bez większego znaczenia natomiast ekspozycja na słońce. Dobrze będzie rosła zarówno w miejscach słonecznych, ale wcale nie zaszkodzi jej półcień lub nawet pełne zacienienie, z którym z resztą bardzo często się spotyka w przyrodzie, gdy rośnie w pobliżu dużo wyższych od siebie drzew. Nie boi się także mrozów, panujących zimą w naszym klimacie i bez problemów przetrwa do wiosny
Zastosowanie
Roślina ozdobna - bardzo rzadko wykorzystywana jest w tym celu, ale czasami można spotkać się z kilkoma okazami, szczególnie w dużych parkach lub częściach lasów adaptowanych na tereny rekreacyjne.
Roślina miododajna - kwiaty kruszyny pospolitej posiadają bardzo dużo nektaru, z którego korzystają licznie pszczoły. Dzięki niej powstaje największa część tak zwanych miodów leśnych.
Roślina lecznicza - kora i owoce tego drzewa zawierają wiele cennych związków, które wykorzystywane są bardzo licznie w medycynie. Proceder ten rozpowszechnił się na taką skalę, że Minister Środowiska w 2012 roku zmuszony został do objęcia kruszyny pospolitej częściową ochroną gatunkową, aby zapobiec zmniejszeniu populacji powodowanego pozyskiwaniem kory.
W skład tego pożądanego surowca wchodzą między innymi duże ilości glikozydów, a także garbniki, alkaloidy peptydowe, flawonoidy, saponiny i związki mineralne. Dzięki temu preparaty przygotowane z udziałem kory kruszyny pospolitej wykazują głównie właściwości przeczyszczające i wspomagające prawidłową perystaltykę jelit. Używane są przede wszystkim w czasie zaparć, jak również przy chorobach pęcherzyka żółciowego i wątroby. Mają niestety również działanie uboczne - mogą być przyczyną przekrwienia miednicy małej. Z tego powodu nie może być stosowana przez kobiety w ciąży lub w czasie okresu, a także osoby z hemoroidami, świeżo po zabiegach operacyjnych lub cierpiące na zapalenie któregoś z narządów wewnętrznych jamy brzusznej